Kacper Ziniak

    Kacper Ziniak

    Zapytaj eksperta

    23.05.2016

    Odpowiedzialność członków zarządu – jakie są różnice między spółką z o.o. a akcyjną

    Jedną z największych zalet spółek kapitałowych jest ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania spółki, pozwalająca na ochronę majątku prywatnego. Zasada ta odnosi się jednak w pełni jedynie do udziałowców/akcjonariuszy spółki, nie ma natomiast zastosowania do członków zarządu. Jeżeli jesteś członkiem zarządu spółki z naszego artykułu dowiesz się kiedy i na jakich zasadach możesz ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

     

    Odpowiedzialność członka zarządu w spółce z o.o.

     

    Artykuł 299 Kodeksu spółek handlowych przewiduje, że członek zarządu spółki z o.o. odpowiada prywatnym majątkiem za zobowiązania spółki, o ile egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu ponosi nie tylko osoba będąca członkiem zarządu spółki z o.o. w momencie gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, ale wszystkie osoby zasiadające w zarządzie spółki, od momentu powstania zobowiązania, którego nie udało się wyegzekwować z majątku spółki. 

     

    Konstrukcja tego przepisu ten jest szczególnie korzystna dla wierzycieli spółki, którzy w celu zaspokojenia swych roszczeń z majątku prywatnego członka zarządu spółki z o.o. muszą udowodnić tylko, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna. Nie muszą natomiast wykazywać winy członka zarządu w tym, że wierzytelność nie została uregulowana lub nie został na czas złożony wniosek o ogłoszenia upadłości.

     

    Osoba wchodząca w skład zarządu spółki z o.o. może zwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki tylko, gdy dotyczyć jej będzie jedna z okoliczności wymienionych w art. 299 § 2 KSH. A tym jakie to okoliczności, piszemy w dalszej części artykułu.

     

    Odpowiedzialność członka zarządu w spółce akcyjnej

     

    W KSH, w przepisach o spółce akcyjnej, nie ma odpowiednika art. 299. Nie oznacza to niestety, że członkowie zarządu spółki akcyjnej nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania takiej spółki.

     

    Po pierwsze, osoby zasiadające w zarządzie spółki akcyjnej mogą ponosić odpowiedzialność za szkodę za zasadach ogólnych, tzn. na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, osoba która swoim zawinionym działaniem doprowadziła do powstania szkody u drugiej osoby, obowiązana jest do jej naprawienia.

     

    Inne sformułowanie tego przepisu powoduje, że dochodzenie wykonania zobowiązania przez członka zarządu spółki akcyjnej, jest trudniejsze niż w przypadku członka zarządu spółki z o.o. w oparciu o art. 299 KSH. W procesie przeciwko członkowi zarządu spółki akcyjnej wierzyciel musi bowiem wykazać że poniósł szkodę, jaki był rozmiar szkody, oraz że szkoda powstała na skutek zawinionego działania członka zarządu spółki akcyjnej.

     

    To właśnie ta ostatnia przesłanka, czyli wina członka zarządu w powstaniu szkody, którą trzeba udowodnić sprawia, że dochodzenie wykonania zobowiązań spółki akcyjnej przez członków jej zarządu jest bardzo utrudnione.

     

    Odpowiedzialność za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości

     

    Jako że brak uregulowania zobowiązań spółki wiąże się zazwyczaj z jej upadłością, to przy dochodzeniu roszczeń od członków zarządu spółki akcyjnej z pomocą przychodzi wierzycielom Prawo upadłościowe.

     

    W ustawie Prawo upadłościowe przewidziane są jednakowe zasady odpowiedzialności członów zarządu obu typów spółek kapitałowych.

     

    Zarówno członkowie zarządu spółki z o.o. jak i akcyjnej ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, chyba że nie ponoszą winy.

     

    Artykuł 21 ustawy Prawo upadłościowe, który przewiduje tę odpowiedzialność, jest zbliżony do art. 299 KSH, gdyż podobnie jak to ma miejsce w spółce z o.o. wierzyciel, który dochodzi naprawienia szkody od członka zarządu, nie musi wykazywać jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Ciężar wykazywania winy, a konkretnie jej braku, został przerzucony na członka zarządu, który poprzez wykazanie braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym terminie może uwolnić się od odpowiedzialności. Wierzyciel nie musi również wykazywać rozmiarów poniesionej szkody, gdyż ustawodawca wprowadził domniemanie, że szkoda jest równa niezaspokojonej przez spółkę wierzytelności.

     

    Ten przepis Prawa upadłościowego powoduje, że pomimo braku odpowiednika art. 299 KSH w przepisach o spółce akcyjnej, członkowie zarządu takiej spółki w praktyce ponoszą analogiczna odpowiedzialność jak członkowie zarządu spółki z o.o.

     

    O tym na jakich zasadach za zobowiązania spółki odpowiadają jej prokurenci możesz natomiast przeczytać w artykule Odpowiedzialność prokurenta za zobowiązania spółki z o.o. 

     

    Kacper Ziniak

    Tagi odpowiedzialność zarządu zarząd

    Potrzebujesz pomocy w Twojej sprawie?
    Skontaktuj się z nami:

    Kancelaria Prawna PragmatIQ

    Tel. 61 8 618 000

    Tel. 22 21 28 340

    kancelaria@pragmatiq.pl

    Zobacz także

    Spółki

    Czy jako były członek zarządu możesz odpowiadać za zobowiązania podatkowe spółki?

    Z o.o.

    Rezygnacja członka zarządu. Komu powinien ją złożyć?

    Masz pytania?

    Skontaktuj się z ekspertem!

    Wojciech Kaptur

    Radca prawny,

    Doradca podatkowy

    tel.: 61 8 618 000

    w.kaptur@komandytowa.pl

    Napisz mail

    Popularne tematy

    Newsletter

    • otrzymasz bezpłatne opracowanie najczęstszych błędów przy zakładaniu spółki komandytowej
    • bez spamu
    • raz w miesiącu
    Tagi odpowiedzialność zarządu zarząd