Kacper Ziniak

    Kacper Ziniak

    Zapytaj eksperta

    23.04.2020

    Odpowiedzialność członków zarządu – jakie są różnice między spółką z o.o. a akcyjną

     Jedną z największych zalet spółek kapitałowych jest ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania spółki, pozwalająca na ochronę majątku prywatnego. Zasada ta odnosi się jednak w pełni jedynie do udziałowców/akcjonariuszy spółki.  Warto więc wiedzieć jakie zasady mają zastosowanie do członków zarządu spółek kapitałowych oraz jakie środki należy podjąć, aby również ich majątek osobisty pozostał nienaruszony.

     

    Odpowiedzialność członka zarządu w spółce z o.o.

     

    Zgodnie z art. 299 Kodeksu spółek handlowych, członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zobowiązania spółki, w momencie w którym egzekucja przeciwko spółce okazuje się bezskuteczna. Istotne jest, że do odpowiedzialności nie zostają w takim wypadku pociągnięci jedynie członkowie zarządu, którzy wchodzą w jego skład w momencie, w którym egzekucja z majątku spółki nie może zostać dokonana, ale także wszystkie osoby które były członkami zarządu od momentu powstania zobowiązania, które nie mogło zostać uregulowane. Ponadto, członkowie zarządu spółki mogą również odpowiadać za zobowiązania na zasadach ogólnych, określonych w Kodeksie cywilnym.

     

    Przepisy Kodeksu spółek handlowych zdecydowanie chronią również wierzyciela, po którego stronie leży jedynie udowodnienie, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Nie musi on wykazywać winy członka zarządu w tym, że wierzytelność nie została uregulowana lub nie został złożony na czas wniosek o ogłoszenie upadłości.

     

    Członek Zarządu może oczywiście uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeżeli wykaże, że odpowiednio wcześnie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego.

     

    O tym, kiedy należy złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, piszemy w artykule Kiedy należy złożyć wniosek o otwarcie restrukturyzacji lub ogłoszenie upadłości?

      

    Odpowiedzialność członka zarządu w spółce akcyjnej

     

    Kodeks spółek handlowych nie posiada w przepisach o spółce akcyjnej, odpowiednika przepisów o odpowiedzialności członków zarządu sp. z o.o., co nie oznacza jednak, że członkowie zarządu spółki akcyjnej nigdy nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki.  

     

    Po pierwsze, osoby zasiadające w zarządzie spółki akcyjnej mogą ponosić odpowiedzialność za szkodę za zasadach ogólnych, tzn. na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a dokładniej art. 415, zgodnie z którym, osoba która swoim zawinionym działaniem doprowadziła do powstania szkody u drugiej osoby, obowiązana jest do jej naprawienia.

     

    Dochodzenie wykonania zobowiązania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego jest dużo trudniejsze niż w przypadku sp. z o.o. Nie ma w nich powiem aż tak uprzywilejowanej pozycji wierzyciela. W procesie przeciwko członkowi zarządu spółki akcyjnej wierzyciel musi bowiem wykazać, że poniósł szkodę, jej rozmiar oraz to, że szkoda powstała na skutek zawinionego działania członka zarządu.

      

    To właśnie ta ostatnia przesłanka, czyli wina członka zarządu w powstaniu szkody, którą trzeba udowodnić sprawia, że dochodzenie wykonania zobowiązań spółki akcyjnej przez członków jej zarządu jest bardzo utrudnione.

     

    Odpowiedzialność za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości

     

    Jako że brak uregulowania zobowiązań spółki wiąże się zazwyczaj z jej upadłością, to przy dochodzeniu roszczeń od członków zarządu spółki akcyjnej wierzyciel, który domaga się uregulowania roszczenia może powołać się również na przepisy zawarte w Prawie upadłościowym.

     

    W ustawie Prawo upadłościowe przewidziane są jednakowe zasady odpowiedzialności członów zarządu obu typów spółek kapitałowych.

     

    Zarówno członkowie zarządu spółki z o.o. jak i akcyjnej ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, chyba że nie ponoszą winy.

     

    Artykuł 21 ustawy Prawo upadłościowe, który przewiduje tę odpowiedzialność, jest zbliżony do art. 299 KSH, gdyż podobnie ma to miejsce w spółce z o.o. wierzyciel, który dochodzi naprawienia szkody od członka zarządu, nie musi wykazywać jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Członek zarządu chcący uwolnić się od odpowiedzialności ma obowiązek wykazania braku jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości na czas. Wierzyciel nie musi również wykazywać rozmiarów poniesionej szkody, gdyż ustawodawca wprowadził domniemanie, że szkoda jest równa niezaspokojonej przez spółkę wierzytelności.

     

    Ten przepis Prawa upadłościowego powoduje, że pomimo braku odpowiednika art. 299 KSH w przepisach o spółce akcyjnej, członkowie zarządu obu spółek kapitałowych w praktyce ponoszą taką samą odpowiedzialność.

     

    O tym na jakich zasadach za zobowiązania spółki odpowiadają jej prokurenci możesz natomiast przeczytać w artykule Odpowiedzialność prokurenta za zobowiązania spółki z o.o. 

     

    Kacper Ziniak

    Tagi odpowiedzialność zarządu zarząd

    Potrzebujesz pomocy w Twojej sprawie?
    Skontaktuj się z nami:

    Kancelaria Prawna PragmatIQ

    Tel. 61 8 618 000

    Tel. 22 21 28 340

    kancelaria@pragmatiq.pl

    Zobacz także

    Spółki

    Czy jako były członek zarządu możesz odpowiadać za zobowiązania podatkowe spółki?

    Z o.o.

    Rezygnacja członka zarządu. Komu powinien ją złożyć?

    Masz pytania?

    Skontaktuj się z ekspertem!

    Wojciech Kaptur

    Radca prawny,

    Doradca podatkowy

    tel.: 61 8 618 000

    w.kaptur@doradzamy.to

    Napisz mail

    Popularne tematy

    Newsletter

    • otrzymasz bezpłatne opracowanie najczęstszych błędów przy zakładaniu spółki komandytowej
    • bez spamu
    • raz w miesiącu
    Tagi odpowiedzialność zarządu zarząd