Wydaje się naturalne, że każda działalność przynosząca dochody, musi odprowadzić od swoich zysków odpowiedni podatek. W przypadku spółek z o.o. co do zasady jest to podatek CIT na poziomie 9% lub 19% od dochodu. Jednakże nowe przepisy Ustawy o CIT daje nam możliwość niepłacenia podatku od dochodów spółki z o.o., dzięki wykorzystaniu tzw. estońskiego CIT.
Klasyczne opodatkowanie spółki z o.o.
Każda spółka z o.o. jest opodatkowana w ramach podatku dochodowego od osób prawnych, zwanego w skrócie CIT. Podstawą opodatkowania jest dochód podatkowy spółki. Stawka podatkowa wynosi, w przypadku dochodów innych niż z zysków kapitałowych:
- 9% - dla spółek rozpoczynających działalność w danym roku podatkowym lub dla spółek, których przychód brutto za poprzedni rok podatkowy nie przekroczył równowartości 2 mln euro brutto (tzw. mali podatnicy) i dodatkowo w bieżącym roku podatkowym nie przekroczył 2 mln euro netto,
- 19% - dla spółek, które nie spełniają powyższych warunków.
Estoński CIT przed Polskim Ładem
1 stycznia 2021 roku w polskim prawie podatkowym pojawiła się nowa forma opodatkowania dla spółek będących podatnikami CIT, inspirowana regulacjami z Estonii – stąd też w Polsce do jej określenia powszechnie używa się sformułowania „estoński CIT” zamiast bardziej formalnego „ryczałtu od dochodów spółek”. Rozwiązanie stosowane nad Zatoką Fińską było bardzo proste - spółka nie płaci podatku dochodowego tak długo, jak jej zysk nie zostanie rozdysponowany do wspólników w ramach dywidendy. Zachowany zysk mógł zostać wykorzystany przez firmę na inwestycje lub przekazany na kapitał rezerwowy.
Polski ustawodawca w obawie przed nadużywaniem tego mechanizmu, w pierwszej odsłonie polskiej adaptacji tego rozwiązania stworzył dużo dodatkowych warunków i przeszkód. W ostateczności czyniły one tę formę opodatkowania atrakcyjną dla bardzo wąskiego grona podatników (po wprowadzeniu przepisów w 2021 roku z estońskiego CIT skorzystało ok. 300 spółek handlowych, dla kontrastu samych spółek z o.o. w Polsce jest ok. 450 tys.).
Estoński CIT 2.0, czyli jak to wygląda obecnie?
Brak zainteresowania dotychczasową postacią estońskiego CIT zmotywował ustawodawcę do wprowadzenia dużych zmian w tym zakresie, które weszły w życie 1 stycznia 2022 roku. W ich konsekwencji, złagodzone zostały wymogi pozwalające na skorzystanie z tej formy opodatkowania, a tym samym stała się ona powszechniej dostępna i stanowi obecnie dla spółek ciekawą alternatywę wobec „klasycznych” zasad CIT.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, aby spółka mogła rozliczać się ryczałtem od dochodów spółek (czyli tzw. estońskim CIT) i płacić podatek dopiero w momencie wypłaty zysków do wspólników musi spełnić następujące warunki:
- przychody uzyskiwane: z wierzytelności, odsetek, pożyczek, opłat leasingowych, poręczeń, gwarancji, praw autorskich, praw własności przemysłowej, ze zbycia instrumentów finansowych oraz z transakcji z podmiotami powiązanymi nie przekraczają 50% wszystkich przychodów spółki,
- spółka zatrudnia co najmniej 3 osoby na podstawie umowy o pracę przez okres co najmniej 82% dni przypadających w roku podatkowym lub zatrudnia co najmniej 3 osoby na postawie umowy innej niż umowa o pracę, przy czym wydatki na wynagrodzenia z tych umów stanowią co najmniej 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (ważne, by w przypadku umów innych niż umowa o pracę na spółce ciążył obowiązek poboru zaliczek na podatek PIT i składek społecznych),
- udziałowcami są wyłącznie osoby fizyczne,
- spółka nie posiada udziałów (akcji) w innych spółkach,
- za okres opodatkowania ryczałtem spółka nie sporządza sprawozdań finansowych zgodnie z MSR,
- spółka złoży w ustawowym terminie zawiadomienie o wyborze opodatkowania ryczałtem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Chcesz wiedzieć jak założyć spółkę z o.o., a także jak dokonywać w niej zmian? Sprawdź nasze książki, w których znajdziesz niemal 1000 pytań i odpowiedzi na temat spółki z o.o.!
Po spełnieniu wyżej wspomnianych formalności, spółka może zacząć rozliczać się w ramach ryczałtu od dochodów spółek. Po wyborze tej formy opodatkowania spółka co do zasady nie będzie płacić podatku, tak długo jak nie wypłaca dywidendy, a jeżeli zdecyduje się wypłacić zysk, to będzie on opodatkowany w preferencyjny sposób. Należy jednak pamiętać, że opodatkowaniu estońskim CIT podlega nie tylko sama wypłata dywidendy – ustawa o CIT wprowadza katalog dodatkowych czynności, które również mogą podlegać opodatkowaniu. Należą do nich między innymi ukryte zyski czy wydatki ponoszone przez spółkę, niezwiązane z jej działalnością gospodarczą.
Dodatkowo podatnicy zainteresowani estońskim CIT powinni pamiętać, że wyżej wymienione warunki obowiązują przez cały okres opodatkowania ryczałtem. Brak spełnienia któregokolwiek z warunków skutkuje utratą prawa do korzystania z estońskiego CIT: na koniec danego roku podatkowego lub od początku tego okresu. Jeżeli podatnik utraci prawo do ryczałtu wstecznie, za wszystkie miesiące danego roku musi on obliczyć i wpłacić zaliczki na podatek dochodowy wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych.
O skutkach braku spełnienia warunków na ryczałcie możesz przeczytać w naszym artykule Estoński CIT – jak nie stracić do niego prawa?
Jeżeli chcesz poznać szczegóły dotyczące rozliczania się na estońskim CIT zachęcamy do zapoznania się z naszymi artykułami Estoński CIT – dla kogo od 2022 r.? oraz Estoński CIT – dlaczego warto?
Zapraszamy także do skorzystania z przygotowanego przez nas kursu, w którym sposób kompleksowy i przystępny omawiamy estoński CIT: Kurs Online – Jak zarabiać i nie płacić podatków – czyli ESTOŃSKI CIT 2.0 w praktycznych przykładach
Kacper Tokarz
Aleksandra Stankiewicz