Rafał Szymkowiak

    Rafał Szymkowiak

    Zapytaj eksperta

    26.09.2016

    Wyjście wspólnika ze spółki z o.o.

    Myślisz, że jesteś skazany na pozostanie wspólnikiem w spółce z o.o.? A może nie możesz pozbyć się ze spółki niechcianego wspólnika? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej na temat sposobów wyjścia wspólnika ze spółki z o.o.

     

    Wyjście wspólnika ze spółki z o.o. – różne sposoby

     

    Pojęciem wyjścia wspólnika ze spółki z o.o. określa się potocznie wiele różnorodnych sytuacji, w których ktoś przestaje być wspólnikiem tej spółki. Może tak się stać w wyniku transakcji sprzedaży czy dobrowolnego umorzenia udziałów. Nie zawsze jednak wyjście ze spółki jest zgodne z wolą występującego wspólnika. Ze spółki można zostać usuniętym w drodze przymusowego umarzenia udziałów czy też ze względu na stosowny wyrok sądowy decydujący o wyłączeniu wspólnika ze spółki. Każda z powyższych sytuacji ma podobny skutek: wyjście wspólnika ze spółki. Natomiast przyczyna, przebieg, konsekwencje finansowe i podatkowe wybranego sposobu wyjścia są już zupełnie inne.

     

    Spółka z o.o. na tle spółek osobowych i spółki akcyjnej

     

    Warto zwrócić uwagę, że w spółce z o.o., w odróżnieniu od spółek osobowych, nie ma możliwości wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika. Oznacza to, że wspólnik spółki z o.o. nie może samodzielnie podjąć decyzji o opuszczeniu spółki (z określonym dniem i z zachowaniem określonego terminu wypowiedzenia umowy). Z drugiej strony, brak w przepisach dotyczących spółki z o.o. odpowiednika przymusowego wykupu akcji (przewidzianego dla spółek akcyjnych), a zatem pozostali udziałowcy wbrew woli wspólnika nie mogą wymusić wykupu nawet minimalnej liczby jego udziałów.

     

    Pomagamy zabezpieczać się przed sporami wspólnikow oraz skutecznie je rozwiązywać. 

    Czytaj więcej!

     

     

    Zbycie udziałów w spółce z o.o.

     

    Najprostszą możliwością wyjścia ze spółki jest zbycie posiadanych udziałów przez wspólnika zamierzającego ustąpić ze spółki. Takiego zbycia można dokonać na rzecz pozostałych wspólników czy też podmiotu zewnętrznego, o ile tylko taka osoba wyrazi zainteresowanie nabyciem udziałów, a odpowiednie zapisy umowy sp. z o.o. nie pozwolą pozostałym wspólnikom zablokować czy poważnie opóźnić transakcji. Więcej na temat ograniczeń w obrocie udziałami piszemy w artykule Wspólnik jako więzień spółki. O ograniczeniach w obrocie udziałami raz jeszcze.

     

    Dobrowolne umorzenie udziałów w spółce z o.o.

     

    Podobnym sposobem na wystąpienie ze spółki z o.o. jest dobrowolne umorzenie posiadanych udziałów. Różnica polega na tym, że w tej procedurze udziały ustępującego ze spółki wspólnika nabywane są przez samą spółkę. Takie wyjście ze spółki powoduje, że udziały nabyte przez spółkę przestają istnieć, a pozostali wspólnicy stają się wyłącznymi wspólnikami spółki. Wskazana sytuacja może być zatem bardzo podobna do wypowiedzenia umowy spółki osobowej, w której wspólnik może wypowiedzieć swój udział w spółce, skutkiem czego spółka trwać może dalej, tyle że w ograniczonym składzie osobowym. O ile jednak w spółkach osobowych wypowiedzenie umowy spółki jest, co do zasady, prawem wspólnika (które nie może być ograniczone wolą innych wspólników), o tyle zbycie udziałów celem umorzenia zależne jest co do zasady od woli większości wspólników w spółce.

     

    Przymusowe umorzenie udziałów w spółce z o.o.

     

    Odpowiednio skonstruowana umowa spółki z o.o. pozwala w określonych warunkach na pozbawienie wspólnika jego udziałów w drodze przymusowego ich umorzenia. Z reguły wiąże się to z przekroczeniem przez wykluczanego wspólnika reguł akceptowanych przez wszystkich wspólników w umowie spółki. Wynikiem tej procedury jest unicestwienie udziałów posiadanych przez danego wspólnika i w konsekwencji - usunięcie go ze spółki. Przypomina to nieco umorzenie dobrowolne, przy czym umorzenie przymusowe nosi znamiona sankcyjnego wymuszenia opuszczenia spółki przez danego wspólnika. Umorzenie przymusowe nie wymaga zgody wspólnika usuwanego ze spółki, lecz spełnienia się przesłanek określonych w umowie spółki. Przesłanką taką może być np. podjęcie działalności konkurencyjnej wobec spółki, inny rodzaj działań sprzecznych z przyjętymi w umowie spółki zasadami czy naruszenie określonych reguł. Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule Przymusowe umorzenie udziałów – skuteczny sposób na pozbycie się niechcianego wspólnika?

     

    Pozew o wykluczenie wspólnika ze spółki z o.o.

     

    Kodeks spółek handlowych umożliwia też wspólnikom większościowym w pewnych sytuacjach wystąpienie z pozwem o wyłączenie wspólnika ze spółki. Wymaga to jednak ziszczenia się „ważnych powodów”, o których mówi Kodeks spółek handlowych. Skutkiem wygrania takiego procesu sąd nakaże przejęcie udziałów wykluczanego wspólnika poprzez pozostałych wspólników lub osoby trzecie za odpowiednią spłatą wyłączonego wspólnika.  

     

    Diabeł tkwi w umowie spółki

     

    Warto zaznaczyć, że w przypadku braku odpowiednich zapisów w umowie spółki pozwalających na przymusowe umorzenie udziałów (ewentualnie przy braku porozumienia w tym zakresie wśród wspólników), trudno jest wymusić wyjście wspólnika ze spółki z o.o. Jakąś metodą pozbycia się niechcianego wspólnika ze spółki może być sądowne wyłączenie wspólnika ze spółki, ale z pewnością nie należy liczyć na szeroką interpretację pojęcia „ważnych powodów” ani na szybkie zakończenie sprawy sądowej. Nie jest więc łatwo pozbyć się wspólnika ze spółki z o.o. wbrew jego woli (zwłaszcza gdy jest on lojalnym, choć na przykład biernym udziałowcem). Nie oznacza to jednak, że zawsze i w każdej sytuacji, gdy założyliśmy z kimś spółkę, jesteśmy na niego dozgonnie skazani.

     

    Rozwiązanie spółki z o.o. – ostateczność

     

    Jakąś metodą wyjścia ze spółki może być sądowe rozwiązanie spółki, ale także i tu należy liczyć się z podobnymi trudnościami jak w razie złożenia pozwu o wyłączenie wspólnika. Sąd orzeka o rozwiązaniu spółki jedynie, gdy założony cel spółki jest niemożliwy do zrealizowania, albo gdy przemawiają za tym inne „ważne powody wywołane stosunkami spółki”. Choć rzadko, to jednak zdarza się, że sądy uznają rozwiązanie spółki za słuszne. Więcej na temat rozwiązania spółki z o.o. przeczytasz w naszym artykule Rozwiązanie spółki z o.o. przez sąd - jedna z alternatyw czy ostateczność?

     

    Obejrzyj nasz film instruktażowy: Jak przygotować się do sporu między wspólnikami?

     

     

    Rafał Szymkowiak

    Tagi spory wspólników spółka z o.o.

    Potrzebujesz pomocy w Twojej sprawie?
    Skontaktuj się z nami:

    Kancelaria Prawna PragmatIQ

    Tel. 61 8 618 000

    Tel. 22 21 28 340

    kancelaria@pragmatiq.pl

    Zobacz także

    Wyjście ze spółki

    Wspólnik niechciany - co gdy się nim jest, a co gdy się go ma?

    Wyjście ze spółki

    Nieuczciwy wspólnik? Jak zakończyć z nim współpracę?

    Masz pytania?

    Skontaktuj się z ekspertem!

    Wojciech Kaptur

    Radca prawny,

    Doradca podatkowy

    tel.: 61 8 618 000

    w.kaptur@komandytowa.pl

    Napisz mail

    Popularne tematy

    Newsletter

    • otrzymasz bezpłatne opracowanie najczęstszych błędów przy zakładaniu spółki komandytowej
    • bez spamu
    • raz w miesiącu
    Tagi spory wspólników spółka z o.o.